Bildiri Çağrısı

Anadolu, binlerce yıllık medeniyetler silsilesinin kesişim noktasında, zengin bir şifa bilgisi birikimi ve çok katmanlı bir iyileşme kültürü geliştirmiştir. Bu coğrafyanın kadim bilgeliği, 11. yüzyıldan itibaren Türklerin Orta Asya’dan taşıdıkları şaman gelenekleri, bitki bilgisi ve iyileşme ritüelleriyle zenginleşirken, İpek Yolu vasıtasıyla Doğu ile Batı arasında kurulan bilgi köprüleri de bu sentezi derinleştirmiştir. Hastalıklar ve şifa üzerine yaptığı çalışmalarla antik dünyada nam salan Kapadokyalı Hekim Aretaeus ve Anazarbuslu (Kilikya) farmakolojist Dioscorides gibi Anadolu’nun yetiştirdiği isimlerin bilgisi, İpek Yolu vasıtasıyla beslenme ve sağlık arasındaki derin ilişkiyi vurgulayan öğretileriyle Anadolu’ya ulaşan Buharalı İbn-i Sina’nın birikimi ile buluşmuş ve bu etkileşimler hem tıbbi uygulamaları hem de kültürel yaşamı derinden etkilemiştir.

Antik dönemden günümüze uzanan şifa pratikleri, tıbbi bilginin yanında inanç sistemlerinin, toplumsal cinsiyet rollerinin, ritüel performansların ve kültürel belleğin aktarımının da taşıyıcısı olmuştur. Atadan toruna aktarılan bu köklü bilgelik, kuşakların belleklerinden süzülerek bugüne ulaşmış ve bu toprakların her yanında “dermansız dertlere deva olmaya” devam etmektedir. Yüzyıllardır sözlü gelenek yoluyla yaşatılan bu bilginin aktarıcılarının kaybolmadan belgelenmesi ve gelecek kuşaklara aktarılması ise bu sempozyuma eşzamanlı olarak yürütmekte olduğumuz bilimsel araştırma projemizin temel amaçlarından birini oluşturmaktadır.

Geleneksel şifa pratiklerinin günümüzde yaşadığı kültürel canlanma, konuyu kamuoyu ve akademik ilginin odağına taşımakta; ancak bu yoğun ilgi, beraberinde tarihsel derinlikten yoksun, metodolojik açıdan sorunlu ve epistemolojik temelden uzak yaklaşımları da getirmektedir. Bu bağlamda, Anadolu’nun şifa mirasının ancak disiplinlerarası bir akademik çerçevede, sıkı bir bilimsel sorgulama ile ve çok katmanlı bir metodolojik perspektiften anlamlandırılabileceği açıktır.

Kapsam ve Hedefler

Sempozyum, Sanat Tarihi, Arkeoloji, Tarih, Mimari, Edebiyat, Gastronomi, Halk Bilimi ve Kültürel Çalışmalar gibi farklı disiplinlerin kesişiminde Anadolu’daki şifa bilgisinin epistemolojik ve pratik boyutlarını ele almayı hedeflemektedir. Çalışma alanı, geleneksel şifa pratikleri bağlamında görsel kültür, kimlik, imaj ve kültürel süreklilik gibi temel analitik temalara odaklanmaktadır. Ayrıca kültürel mirasın ve bilginin aktarımında kadın şifacıların (azizeler, halk ebeleri, otacılar ve ritüel uygulayıcıları dahil) oynadığı merkezi role dikkat çekmek de sempozyumun hedeflerinden biridir.

Sempozyum, geleneksel şifa pratiklerinin popülerleşmesinin ardındaki kültürel dinamikleri eleştirel bir gözle ele alırken, bu alanın derin tarihsel kökenlerini, görsel ve maddi kültür boyutlarını ve metodolojik zorluklarını bilimsel bir titizlikle incelemeyi hedeflemektedir. Bu karmaşık kültürel mirasın yalnızca en yüksek akademik standartlar ve disiplinlerarası iş birliği çerçevesinde kavranabileceği ön kabulüyle hareket edilmektedir.

Arka Plan

Merkezimizde yürüttüğümüz çalışmaların bir devamı niteliğinde olmasını planladığımız bu sempozyum, daha önce gerçekleştirdiğimiz “Anadolu’da Geleneksel Şifacılık: Bitkiler, Tılsımlar, Müzik, Sanat, Şifacılar ve Ocaklar” çalıştayının (Ayrıntılı bilgi için: [https://kam.kapadokya.edu.tr/anadoluda-geleneksel-sifacilik-temali-calistay/]) çok disiplinli çerçevesini daha da genişletmeyi hedeflemektedir. Bundan bağımsız olarak, Merkezimizde hali hazırda bu konu üzerine yürütmekte olduğumuz araştırma projesi, akademik söylemi sanatsal üretim ve saha çalışmasıyla bütünleştiren bir Kültür-Sanat platformu sunma gayesi taşımaktadır.

Katılım Daveti

Yukarıda çizilen çerçevede çalışma yürüten araştırmacı ve akademisyenleri, 24-26 Eylül 2026 tarihlerinde, Kapadokya Kültür Araştırmaları Merkezi tarafından Kapadokya Üniversitesi’nin ana yerleşkesi Mustafapaşa’da düzenlenecek olan “Anadolu Kültüründe Şifa” başlıklı sempozyuma bildiri özetleriyle katılmaya davet ediyoruz.
Sempozyum dili Türkçe ve İngilizce olup, her iki dilde de bildiri kabul edilmektedir. Bildiri özetlerinin en geç 22 Mayıs 2026 tarihine kadar sifainanatolia@kapadokya.edu.tr adresine gönderilmesi gerekmektedir. Özetler 300 sözcük sınırında olmalı ve başlık ile anahtar sözcükleri içermelidir. Kabul edilen bildiriler 26 Haziran 2026 tarihinde ilan edilecektir.

Gönderim ve Kayıt

Kabul edilen bildiri sahiplerinin 21 Ağustos 2026 tarihine kadar tam metinlerini göndermesi ve kesin kayıt yaptırması gerekmektedir. Sempozyuma katılım ücretsiz olup ön kayıt zorunludur.

Yayın ve Diğer Detaylar

Bildiriler, sempozyum sonrasında yayın sürecine dahil edilmek üzere değerlendirilecektir. Ayrıntılar katılımcılara duyurulacaktır.
Sempozyum programı ve diğer ayrıntılar hakkında güncel bilgilere web sitesinden ulaşabilirsiniz: www.sifainanatolia.kapadokya.edu.tr